gepubliceerd op 21-5-2012

Reactie Rijksakademie advies Raad voor Cultuur

De Raad voor Cultuur adviseert aan de staatssecretaris OCW om de Rijksakademie van beeldende kunsten vooralsnog geen subsidie voor de periode 2013-2016 toe te kennen. De Raad stelt voor dat de Rijksakademie samen met collega-instelling De Ateliers voor einde van het jaar een gezamenlijk plan indient en daarvoor €1,5 miljoen te reserveren. De Raad geeft als randvoorwaarde dat de Rijksgebouwendienst en het Ministerie van OCW een oplossing aandragen voor de hoge huisvestingskosten en personele lasten bij de Rijksakademie.

De Rijksakademie acht samenwerking met De Ateliers vanzelfsprekend en heeft in haar subsidieaanvraag een samenwerkingsmodel voorgesteld, waarin het gebouw en de infrastructuur worden gedeeld. Zoals de Raad beaamt biedt de Rijksakademie een unieke formule van artistieke, technische en theoretische faciliteiten en expertise voor de ontwikkeling van toptalent, en de Raad onderstreept het effect daarvan op de Nederlandse en internationale kunstwereld. De Raad geeft aan dat bij een samenwerking de onderscheidende profielen van beide organisaties behouden moeten blijven.

De Rijksakademie is een gezonde organisatie. Sinds de verzelfstandiging in 1999 wordt er succesvol samengewerkt met fondsen, bedrijven en particulieren in binnen- en buitenland. Inkomsten uit fondsenwerving zijn de afgelopen jaren sterk gestegen. Ook dragen de kunstenaars zelf bij, zowel in financiële als in materiële zin onder andere door werk aan de Rijksakademie te doneren. Met het bedrijfsleven wordt intensief samengewerkt ondermeer op het raakvlak van kunst en innovatie. Hierdoor weet de Rijksakademie niet alleen haar financiële draagvlak te vergroten, maar creëert zij ook bredere betrokkenheid bij de ontwikkeling van talent. Waar het gaat om publieksontwikkeling werkt de Rijksakademie samen met partners zoals het Stedelijk Museum en organiseert zij publieke evenementen zoals RijksakademieOPEN. Ten slotte maar zeker niet in de laatste plaats heeft de Rijksakademie een ongelofelijke staat van dienst in het Nederlandse kunstenveld en internationaal.

Hoe dan ook, het voornemen € 1,5 miljoen te reserveren voor twee instellingen confronteert de Rijksakademie met een ingrijpende bezuiniging van tenminste 55%. Het betekent dat de continuïteit van dit meer dan 140 jaar oude instituut ernstig onder druk staat. Het huidige aanbod c.q. het aantal residencyplaatsen kan niet meer gegarandeerd worden en de bedrijfsvoering wordt door de onduidelijkheid buitengewoon bemoeilijkt. Een gereserveerd budget vanuit het Mondriaan Fonds, zoals aanbevolen door de Raad, kan helpen.

De Rijksakademie zal verder gaan met het afstoten van de taken beheer Rijkscollecties en Prix de Rome en concentreert zich in de toekomst op de residency. De eerste stappen zijn gezet naar een kleinere organisatie met meer efficiency en flexibiliteit. Het zijn pijnlijke beslissingen over collega’s die met hun enorme inzet jarenlang hebben bijgedragen aan de sterke reputatie en positie van de Rijksakademie.

De Rijksakademie hoopt spoedig de gesprekken met De Ateliers en het Ministerie voort te zetten en zo snel mogelijk plannen te concretiseren, ook met het oog op continuïteit en de verantwoording naar haar (financiële) partners.

Hier vindt u het gehele advies 'Slagen in Cultuur' van de Raad voor Cultuur.

Bekijk hier de reactie van directeur Els van Odijk op het advies tijdens de uitzending van Nieuwsuur op 21 mei 2012.


Enkele artikelen uit de media over het advies:
'Cultuur is geen uitgave, maar een investering in de toekomst' - NRC, 26 mei 2012

'Dijkbreuk in het Nederlandse cultuurbeleid' - DeWereldMorgen.be, 25 mei 2012 

'Talent strijkt elders neer'- Parool, 22 mei 2012 'Raad haald hard uit naar kunstinstellingen'- Trouw, 22 mei 2012