Kunst, Wetenschap & Innovatie

Op de Rijksakademie komen projecten tot stand en vinden processen plaats zonder commerciële druk. Dat maakt dat creativiteit, ontwikkeling en innovatie ten volle tot bloei kunnen komen. Naast contacten binnen de “peergroup” ontmoeten de residents aan de Rijksakademie internationaal vooraanstaande kunstenaars, tentoonstellingsmakers, theoretici en wetenschappers die aan de Rijksakademie verbonden zijn als advisors. In werkplaatsen wordt samengewerkt met technisch specialisten.

Met zo'n 900 alumni, 50 resident artists en 10 technische experts, beschikt de Rijksakademie over een uniek creatief en innovatief kapitaal.

'Out of the box'
Kunstenaars hebben een originele denkwijze en kijken anders aan tegen maatschappelijke en/of sociale ontwikkelingen. Met hun beeldende werk reiken zij nieuwe gezichtspunten aan en inspireren. Regelmatig werken zij samen met wetenschappers en specialisten uit andere velden.

Uitwisseling van kennis
Veel kunstenaars werken op het grensvlak van kunst en wetenschap. Dat wordt bevorderd door seminars te organiseren, wetenschappers uit te nodigen en onderzoek en experiment te faciliteren. Door het werkproces van kunstenaars in samenspraak met specialisten uit andere velden ontstaat meerwaarde ook buiten de kunsten.
Er zijn goede relaties met universiteiten, musea en wetenschappelijke organisaties, zoals de instituten verbonden aan de KNAW (Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen) en centra voor nieuwe media zoals de Waag/FabLab en Steim. Met onderzoekers van deze instellingen wordt samengewerkt, waarbij het artistieke proces van de kunstenaar het uitgangspunt vormt. Ook met het bedrijfsleven zoals Philips, en instituten als TNO wordt samengewerkt

Innovatie van producten en processen
De technische experts van de Rijksakademie worden door de kunstenaars geconfronteerd met uitdagende vragen, die vaak een discipline overstijgen. Vanuit verschillende technische disciplines wordt samengewerkt, soms wordt ook kennis van buiten ingeschakeld. De experimenten leiden tot nieuwe combinaties en toepassingen van materialen, technieken en processen.

Enkele projecten:
In the eye of the Storm
Sharon Houkema (RA 08/09)
project 2009

Voor de high definition video installatie 'The Eye of the Storm' is in de video‐ en elektronicawerkplaats onderzoek gedaan naar het synchroon afspelen van acht computers en acht videoprojectoren. Het resultaat is een videoloop, waar in een kakofonie van fragmenten een auto steeds het beeld doorkruist. Dat de auto in elk beeld een andere gedaante aanneemt valt amper op door de constante beweging. Als een slang die in zijn eigen staart bijt, rijdt deze auto rondjes in een oneindig voortdurende beweging.
Eye meets I
Bradley Pitts (RA 06/07)
projectduur 2007-2009

Bradley Pitts, die voor zijn verblijf aan de Rijksakademie Space Engineering studeerde aan het MIT in Boston, ontwikkelde in samenwerking met fysicus Raymond van Ee het instrument ' EIO - Eye Meets I' dat de unieke ervaring van het ‘kijken naar kijken’ mogelijk maakt. Een optische spiegel die de blik van elk oog gelijktijdig naar die van het andere oog stuurt: ‘je kunt zien hoe je ziet’.

In samenwerking met prof.dr. Raymond van Ee, hoogleraar biophysics/clinical physics, Physiology.
Overige betrokkenen/ sponsoren: KNAW, De Jonge Akademie, NWO, TNO, Materialise (BE), Helmholtz Instituut (Van Ee), Universiteit Leiden, Technische Universiteit Delft.

 
Giantbum
Nathaniel Mellors (RA 07/08)
projectduur 2007/2009

In samenwerking met Stephan Kuderna (adviosr metaal en fijnmechanica) en Kees Reedijk (technisch advisor elektronica) bouwde Mellors drie levensechte mechatronische koppen voorzien van een interface met een computer. Via de interface kunnen de hoofden vrij worden bestuurd. De hoofden worden door in totaal twintig motoren bewogen. Het geluidsmontageprogramma is in de elektronicawerkplaats ontwikkeld. Het werk van Nathaniele Mellors wordt wereldwijd getoond in toonaangevende musea en tentoonstellingen, zoals het Tate Britain, Biënnale van Venetië, Stedelijk Museum, Whitechapel Art Gallery. 

Silent Chair
Sarah van Sonsbeeck (RA 08/09 en in 2000 (afgestudeerd architecture and theory, TU Delft), projectduur 2008/2010

In samenwerking met TNO Science and Industry, Schiphol Group, Ministerie van transport, publieke werken en water management, TU Twente en de Rijksakademie presenteerde Sarah van Sonsbeeck tijdens RijksakademieOPEN een stoel waarin je door middel van antigeluid totale stilte kunt ervaren.
Dit project sluit aan op eerdere projecten die van Sonsbeeck in de Rijksakademie ontwikkelde zoals ‘One cubic decimeter of silence’ and ‘One cubic decimeter of broken silence’. Het onderzoek van de rol die geluid in het dagelijks leven heeft, het tastbaar maken van stilte en de interdisciplinaire manier van werken staat centraal staan in van Sonsbeecks werk.
Kianoosh Motallebi (RA 10/11)
science fellow (12/13)

In het project 'Reizen zonder afstand te overbruggen' staat perceptie centraal, een van de onderwerpen van Motallebi’s artistieke onderzoek. Kianoosh Motallebi combineert microscopen met telescopen. Waar een microscoop het onmeetbare kleine zichtbaar gemaakt en een telescoop het onmeetbaar verre dichtbij haalt, is volgens Motallebi het uiteindelijke resultaat is hetzelfde: een punt in de leegte. Door combinatie van de twee instrumenten worden onmogelijke manieren van waarnemen gecreëerd. Wetenschappers en bestaand wetenschappelijk onderzoek vormen een essentiële informatie- en inspiratiebron.

Motallebi heeft gedurende zijn residency nauwe banden ontwikkeld met wetenschappers van de KNAW. In 2012 zet hij zijn onderzoek voort in samenwerking met (internationale) sterrenkundige observatoria en gespecialiseerde onderzoekscentra.

Op dit moment is Kianoosh Motallebi science fellow aan de Rijksakademie.
Leonid Tsvetkov (RA 09/10) maakte in 2010 een installatie in zijn atelier en daarbuiten waarbij hij verschillende stadia van onderzoek, experiment en processen zichtbaar maakt. Een voorbeeld zijn de glazen aquaria, waarin effecten en gedragingen van vloeistoffen zichtbaar werden door de invloed van zonlicht en mechanische draaiingen. Tijdens een bijeenkomst op de Rijksakademie is Tsvetkov in contact gekomen met jonge specialisten van het VU medisch centrum en heeft hij opdracht gekregen een werk in openbare ruimte te realiseren, dat refereert aan de installatie met de aquaria.