1 november 2012

In 2013 starten de Rijksakademie van beeldende kunsten en De Ateliers een nieuw partnership. De twee meest succesvolle postacademische kunstinstellingen van Nederland gaan de krachten bundelen. Dit houdt in dat beide instituten op verschillende terreinen gaan samenwerken.

Gezamenlijk bieden de Rijksakademie en De Ateliers 60 ateliers op twee locaties (op een kwartier loopafstand). Elk jaar komen er circa dertig ateliers beschikbaar. Een werkperiode aan de Rijksakademie/De Ateliers duurt 1 jaar en kan worden verlengd met 1 jaar.

Aanmelding staat open voor kunstenaars die aan het begin staan van hun professionele ontwikkeling, met de nadruk op kunstenaars tussen 25 en 35 jaar oud. Kunstenaars jonger dan 25 of ouder dan 35 kunnen zich ook aanmelden.

Inzendingen worden geselecteerd door beide instellingen gezamenlijk. Inzendingen van Nederlandse of in Nederland gevestigde kunstenaars zullen beoordeeld worden in samenwerking met het Mondriaan Fonds. Het Mondriaan Fonds verstrekt beurzen aan individuele kunstenaars die aan het programma van de Rijksakademie/De Ateliers willen deelnemen.

Alle toegelaten kunstenaars hebben toegang tot faciliteiten van beide instellingen, waaronder een eigen atelier, werkplaatsen, bibliotheken, kunstenaarslezingen, seminars, Open Ateliers en ondersteuning door administratie en huisvestingsdiensten. De teams van advisors (Rijksakademie) en tutor artists (De Ateliers) worden geleidelijk geïntegreerd.
 
Meer informatie
13 augustus 2012

Positief advies Raad voor Cultuur

Vanmiddag heeft de Raad voor Cultuur in zijn advies ‘Slagen in Cultuur, het vervolg’ de gezamenlijke aanvraag van de Rijksakademie van beeldende kunsten en De Ateliers positief beoordeeld en de raad adviseert de gereserveerde € 1.5 miljoen toe te kennen: De Ateliers € 400.000 en de Rijksakademie € 1.100.000.

Fragment uit het advies:
"De raad heeft met waardering kennis genomen van het voornemen van De Ateliers en de Rijksakademie een nieuw ‘topinstituut voor beeldende kunst’ te vormen. De ambitie en intenties, zoals beschreven in de aanvraag, bouwen voort op de kracht en de reputatie van de afzonderlijke instellingen. De raad heeft er vertrouwen in dat bundeling van krachten zal leiden tot de beoogde organisatie voor excellentie in de beeldende kunsten en hij meent dat een dergelijke voorziening een onmisbaar onderdeel is van het Nederlandse en internationale kunstklimaat."

In de aanvraag stelden de Rijksakademie en De Ateliers dat voorwaarde voor een succesvolle samenwerking is dat er een politieke oplossing komt voor de hoge lasten van rijkshuisvesting en personeel van de Rijksakademie. De Raad gaat in het advies niet verder op deze kwestie in.
Ook hebben de Rijksakademie en De Ateliers erop aangedrongen dat de rijksoverheid na 2016 de talentontwikkeling in de beeldende kunst blijft ondersteunen. De Raad reageert in het advies hier niet direct op.

Lees hier het hele advies:
16 juli 2012

Mondriaan Fonds garandeert substantieel deel beurzen voor postacademische instellingen 


Het Mondriaan Fonds zal vanaf 2013 beurzen beschikbaar stellen waarmee getalenteerde kunstenaars diensten op het gebied van praktijkverdieping kunnen inkopen. Kunstenaars krijgen de mogelijkheid te kiezen voor een werkperiode bij een postacademische instelling in Nederland of een instelling in het buitenland.

Het Mondriaan Fonds onderstreept de grote betekenis van de postacademische instellingen voor de talentontwikkeling van kunstenaars en de internationale positionering van Nederland. Het zal daarom de komende twee jaar een aantal beurzen garanderen per instelling.

De verdeling van gegarandeerde werkplekken over de instellingen in 2013 en 2014 luidt:
24 plaatsen van maximaal 50.000 euro voor Rijksakademie en Ateliers samen
11 plaatsen van maximaal 50.000 euro voor de Jan van Eyck Academie
12 plaatsen van maximaal 20.000 euro voor het EKWC

Beeldend kunstenaars kunnen vanaf 2013 een aanvraag indienen voor deze gewaarborgde plekken, waarna de selectie zal geschieden door het Mondriaan Fonds en de betrokken instelling gezamenlijk.
16 juli 2012

Samenwerking met De Ateliers:  Naar een nieuw topinstituut voor uitzonderlijk talent 


De Rijksakademie van beeldende kunsten en De Ateliers, de twee meest succesvolle postacademische instellingen voor beeldende kunst, hebben besloten de krachten te bundelen. Doel is het beste van beide instellingen te verenigen in één nieuw topinstituut dat plaats zal bieden aan 60 kunstenaars. De ambitie is de internationaal vooraanstaande positie van Nederland in talentontwikkeling op het hoogste niveau te verzekeren en een nieuwe impuls te geven.

Uitgegaan wordt van de huidige twee locaties aan de Sarphatistraat en de Stadhouderskade in Amsterdam. Voorwaarde voor een succesvolle samenwerking is dat er een politieke oplossing komt voor de hoge lasten van rijkshuisvesting en personeel van de Rijksakademie. Ook dringen de Rijksakademie en De Ateliers erop aan dat de rijksoverheid na 2016 de talentontwikkeling in de beeldende kunst blijft ondersteunen. Beide instituten zijn zeer succesvol in fondsenwerving bij particulieren en bedrijven, maar achten talentontwikkeling ook van grote betekenis voor de Nederlandse samenleving. Het nieuwe topinstituut voor talentontwikkeling, gebouwd op het beste wat Nederland op dat vlak heeft te bieden, behoeft structureel basisfinanciering door de overheid om zijn taken voor de samenleving te kunnen verwezenlijken. Het is niet verantwoord een dergelijk vitaal onderdeel van de kunst en cultuur geheel aan de markt over te laten.

Het samenwerkingsplan is op 16 juli ingediend bij het Ministerie van OCW. De Raad voor Cultuur zal een advies uitbrengen op 13 augustus. De Staatssecretaris neemt op Prinsjesdag een besluit.
15 mei 2012

Advies Amsterdamse Kunstraad


De Amsterdamse Kunstraad heeft zijn advies ter vorbereiding van het Amsterdamse Kunstenplan 2013-2016 aangeboden aan wethouder Kunst & Cultuur, Carolien Gehrels.

De Rijksakademie heeft subsidie aangevraagd voor atelierplekken die beschikbaar zullen komen voor Amsterdamse kunstenaars. De kunstraad heeft geadviseerd twee Amsterdam-ateliers te honoreren, vooral vanwege het belang dat de raad hecht aan continuering van de Rijksakademie.

Bekijk hier het advies.
21 mei 2012

Reactie Rijksakademie advies Raad voor Cultuur


De Raad voor Cultuur adviseert aan de staatssecretaris OCW om de Rijksakademie van beeldende kunsten vooralsnog geen subsidie voor de periode 2013-2016 toe te kennen. De Raad stelt voor dat de Rijksakademie samen met collega-instelling De Ateliers voor einde van het jaar een gezamenlijk plan indient en daarvoor €1,5 miljoen te reserveren. De Raad geeft als randvoorwaarde dat de Rijksgebouwendienst en het Ministerie van OCW een oplossing aandragen voor de hoge huisvestingskosten en personele lasten bij de Rijksakademie.

De Rijksakademie acht samenwerking met De Ateliers vanzelfsprekend en heeft in haar subsidieaanvraag een samenwerkingsmodel voorgesteld, waarin het gebouw en de infrastructuur worden gedeeld. Zoals de Raad beaamt biedt de Rijksakademie een unieke formule van artistieke, technische en theoretische faciliteiten en expertise voor de ontwikkeling van toptalent, en de Raad onderstreept het effect daarvan op de Nederlandse en internationale kunstwereld. De Raad geeft aan dat bij een samenwerking de onderscheidende profielen van beide organisaties behouden moeten blijven.

De Rijksakademie is een gezonde organisatie. Sinds de verzelfstandiging in 1999 wordt er succesvol samengewerkt met fondsen, bedrijven en particulieren in binnen- en buitenland. Inkomsten uit fondsenwerving zijn de afgelopen jaren sterk gestegen. Ook dragen de kunstenaars zelf bij, zowel in financiële als in materiële zin onder andere door werk aan de Rijksakademie te doneren. Met het bedrijfsleven wordt intensief samengewerkt ondermeer op het raakvlak van kunst en innovatie. Hierdoor weet de Rijksakademie niet alleen haar financiële draagvlak te vergroten, maar creëert zij ook bredere betrokkenheid bij de ontwikkeling van talent. Waar het gaat om publieksontwikkeling werkt de Rijksakademie samen met partners zoals het Stedelijk Museum en organiseert zij publieke evenementen zoals RijksakademieOPEN. Ten slotte maar zeker niet in de laatste plaats heeft de Rijksakademie een ongelofelijke staat van dienst in het Nederlandse kunstenveld en internationaal.

Hoe dan ook, het voornemen € 1,5 miljoen te reserveren voor twee instellingen confronteert de Rijksakademie met een ingrijpende bezuiniging van tenminste 55%. Het betekent dat de continuïteit van dit meer dan 140 jaar oude instituut ernstig onder druk staat. Het huidige aanbod c.q. het aantal residencyplaatsen kan niet meer gegarandeerd worden en de bedrijfsvoering wordt door de onduidelijkheid buitengewoon bemoeilijkt. Een gereserveerd budget vanuit het Mondriaan Fonds, zoals aanbevolen door de Raad, kan helpen.

De Rijksakademie zal verder gaan met het afstoten van de taken beheer Rijkscollecties en Prix de Rome en concentreert zich in de toekomst op de residency. De eerste stappen zijn gezet naar een kleinere organisatie met meer efficiency en flexibiliteit. Het zijn pijnlijke beslissingen over collega’s die met hun enorme inzet jarenlang hebben bijgedragen aan de sterke reputatie en positie van de Rijksakademie.

De Rijksakademie hoopt spoedig de gesprekken met De Ateliers en het Ministerie voort te zetten en zo snel mogelijk plannen te concretiseren, ook met het oog op continuïteit en de verantwoording naar haar (financiële) partners.

Hier vindt u het gehele advies 'Slagen in Cultuur' van de Raad voor Cultuur.

Bekijk hier de reactie van directeur Els van Odijk op het advies tijdens de uitzending van Nieuwsuur op 21 mei 2012.

Enkele artikelen uit de media over het advies:

'Cultuur is geen uitgave, maar een investering in de toekomst', NRC, 26 mei 2012

'Dijkbreuk in het Nederlandse cultuurbeleid',  DeWereldMorgen.be, 25 mei 2012

'Talent strijkt elders neer', Het Parool, 22 mei 2012

'Raad haalt hard uit naar kunstinstellingen', Trouw, 22 mei 2012

_________________________________________________________________________

1 februari 2012

Plannen voor de toekomst


Op 1 februari zijn twee plannen ingediend voor subsidiëring van de Rijksakademie. Bij het Ministerie van OCW is het beleidsplan voor de Basis Infrastructuur periode 2013-2016 ingediend. Centraal hierin staan de kwaliteit en uniciteit van de infrastructuur, technische kennis en expertise én het mondiale netwerk van de Rijksakademie. In samenwerking met partners wordt ingezet op verdere ontwikkeling. Speerpunten zijn versterking van de keten in het kunstenveld, allianties op het gebied van techniek, wetenschap en innovatie en een grotere openheid en zichtbaarheid. Het cultureel ondernemerschap wordt verder geïntegreerd in de organisatie, onder andere door uitbreiding van het fellowship-programma met (inter)nationaal bekostigde ateliers.

Binnen het huidige cultuurbeleid van het kabinet is de wens dat de Rijksakademie de historische collecties gaat afstoten. De komende tijd concentreren wij ons op het samenstellen van een kerncollectie zodat kennisverwerving en onderzoek naar de geschiedenis van kunstonderwijs en kunstenaarschap in Nederland behouden blijft.

De Prix de Rome wordt in opdracht ondergebracht bij het Mondriaan Fonds. De Rijksakademie is in gesprek met dit fonds en het Stimuleringsfonds voor Architectuur en doet aanbevelingen voor het creëren van een meer publiekstoegankelijke prijs en een sterkere Europese dimensie.

De aanvraag bij het Kunstenplan Amsterdam is gericht op bekostiging van drie ‘Amsterdamse ateliers’. Deze ateliers zorgen voor een diepere versleuteling van de kunstenaarsgemeenschap en het internationale netwerk in Amsterdam en vergroot de internationale impact op de lokale Amsterdamse kunstgemeenschap. De ‘Amsterdam-ateliers’ en de kunstenaars die hiervoor worden geselecteerd, kunnen een zichtbare rol spelen in de uitbreiding van samenwerkingsverbanden met partners in de stad.
_________________________________________________________________________

1 december 2011

De Rijksakademie ontvangt veel steunbetuigingen van (oud)advisors, alumni, professionals uit het kunstenveld, maar ook uit het bedrijfsleven en de wetenschap. Waarvoor veel dank. Veel brievenschrijvers kiezen er voor hun steunbetuiging rechtstreeks aan staatssecretaris Zijlstra (OCW) te sturen.

Mocht u zelf steun willen uitspreken, dan kan dat door de petitie te tekenen en een statement achter te laten
_______________________________________________________________

25 november 2011

Dit artikel uit het NRC Handelsblad geeft goed de huidige situatie weer waarin de Rijksakademie zich bevindt. 
_______________________________________________________________

24 november 2011

Tijdens de officiële opening van RijksakademieOPEN 2011 sprak burgemeester van Amsterdam Eberhard van der Laan zijn zorgen uit over de ernstige bezuinigingen van het kabinet op de Rijksakademie van beeldende kunsten. "Bezuinigen moet. Kapot maken hoeft niet. Er zijn grenzen."

De burgemeester benadrukte dat een gezond kunstklimaat belangrijk is voor de economie en dat de Rijksakademie daarvoor cruciaal is. "Om in termen van het kabinet te blijven: de Rijksakademie is met name een instituut dat geen 'zesjes' zoekt… Het gaat om excellentie, om de Harvard van de beeldende kunst."

De burgemeester beloofde dat de stad zich zal inspannen voor behoud van de Rijksakademie: "Wij staan als stad achter de Rijksakademie. Amsterdam zal zich inzetten om te helpen en ook met Den Haag het gesprek aan gaan."

De speech is ook hier te bekijken.
______________________________________________________________

21 november 2011

Vandaag bespreekt de vaste kamer commissie van de Tweede Kamer de begroting OCW. Hier zal o.a. de positie van de Rijksakademie worden besproken. In het NRC van zaterdag geeft de Kamer aan dat de toekomst van de postdoctorale instellingen, zoals de Rijksakademie, een zorg is. Zijkstra wil nog slechs 50 plekken betalen voor beeldende kunstenaars die zich hebben bewezen als toptalent. De PvdA wil dat Zijlstra 'als de wiedeweerga' laat weten hoe die plekken moeten worden verdeeld.  Marieke van der Werff (CDA) geeft aan '...dat we  zéér hechten aan de gerenommeerde Rijksakademie.' Klijnsma: 'Ik blijf zeggen dat ik het doodzonde vind als de Rijksakademie zou moeten sluiten. Ze ziten in een waanzinig mooi pand dat helemaal op hen is toegesneden. Dat kun je niet zomaar voor een andere huurder gebruiken.'
_______________________________________________________________

12 oktober 2011

Het is bijzonder hoeveel hulp, steun en meedenken de Rijksakademie is geboden sinds de aangekondigde bezuiniging van het kabinet. De waardering, erkenning en betrokkenheid bij de ontwikkeling van talent op het hoogste niveau helpt ons om consequent en met volle inzet de blik op de horizon vast te houden.

Verschillende toekomstscenario's worden ontwikkeld en getoetst op haalbaarheid. Met extra inzet verkennen wij samenwerkingsmogelijkheden en wordt er door het Trustfonds gezocht naar financiële ondersteuning.

En ondertussen werken we met man en macht verder aan onze opdracht: de ontwikkeling van talentvolle kunstenaars in de Residency, de Prix de Rome en de Collecties. 
_______________________________________________________________

28 juni 2011

Rijksakademie in De Avonden

VPRO radioprogramma De Avonden besteedde op maandag 27 juni uitgebreid aandacht aan de Rijksakademie in uitzending over kunstbezuinigingen.

Vanaf minuut 15:00 start de reportage die vrijdag gemaakt is in de Rijksakademie.

Martijntje Hallman (hoofd Ateliers) en Els van Odijk (directeur) komen uitgebreid aan het woord. Vanaf minuut 30:00 wordt Els live gebeld tijdens het debat in de Kamer gisteren.

Link naar uitzending
_______________________________________________________________

28 juni 2011

Rijksakademie op het Malieveld

Op maandag 27 juni waren (oud-)residents, advisors en medewerkers van de Rijksakademie op het Malieveld in Den Haag.

AT5 reisde mee en maakte deze reportage (op ongeveer 1/3 van het journaal)

Al daar was Editie NL (RTL) ook aanwezig.
_______________________________________________________________

24 juni 2011

Maandag is iedereen nodig in Den Haag


Maandag 27 juni wordt er vanaf 10.00 uur op het Malieveld geprotesteerd.

Op die dag vinden er twee debatten plaats in de Tweede Kamer: van 10.00 — 14.00 uur het debat over het mediabeleid en van 15.30 — 22.00 uur het debat over het cultuurbeleid.

Het protest in Den Haag is de samenkomst van alle geweldige acties die deze week hebben plaats gevonden en die dit weekend nog zullen plaatsvinden. Het is ontzettend belangrijk dat Den Haag vol staat aanstaande maandag. Kunst en cultuur staat niet buiten de maatschappij, maar gaat iedereen aan. Dit moet maandag zichtbaar worden.

Op iedereen die cultuur een warm hart toe draagt en belangrijk vindt dat een rijk cultureel leven blijft bestaan, doen we een dringend beroep maandag in Den Haag te zijn. Laat je zien!

Kijk voor alle acties die plaats vinden op www.schadekaart.nl
_______________________________________________________________

24 juni 2011

Artbomb

Vandaag (vrijdag 24 juni) om 12.00 uur zullen residents van de Rijksakademie participeren in de Artbomb-actie.

Vele plekken in Nederland en daarbuiten, waaronder de Rijksakademie (maar ook het Stedelijk Museum Amsterdam, de Paviljoens in Almere, het Van Abbe museum in Eindhoven en Kunsthalle Bern) zullen om 12.00 uur lokale tijd worden gehuld in gekleurde rook als protest tegen de voorgenomen bezuinigingen op cultuur.

In ondermeer Australia, China en Indonesië is het al 12.00 uur geweest. Bekijk hier foto’s van de acties daar.

Meer informatie over de actie en een overzicht van alle deelnemende instellingen www.artbomb.nl

NOS plaatst video Artbomb actie bij Rijksakademie.
_______________________________________________________________

24 juni 2011

BOIJMANS BEZET!

In Museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam wordt aanstaande zondag 26 juni van 11.00 tot 17.00 de manifestatie BOIJMANS BEZET! gehouden. Een keur aan kunstenaars, beleidsmakers en politici komt in het toonaangevende museum voor beeldende kunst bijeen om hun ongerustheid over de aanstaande bezuinigingen uit te spreken.

Directeur van de Rijksakademie Els van Odijk, is een van de sprekers zondag.

Meer info en hele programma: www.schuileninhetrijks.nl

Zondag 26 juni van 11.00 — 17.00 uur
Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam
Actie tegen de voorgenomen bezuinigingen
Organisatie: Schuilen in het Rijks - Actie #02
_______________________________________________________________

22 juni 2011

Ann Goldstein, directeur van Stedelijk Museum Amsterdam, en galeriehouder Annet Gelink spreken zich in het Parool van 21 juni duidelijk uit voor behoud van de Rijksakademie.

Ann Goldstein:
"De Rijksakademie en De Ateliers zijn twee internationale instellingen in Amsterdam waarbij belangrijke kunstenaars uit binnen- en buitenland betrokken zijn, als kunstenaar of als docent. Deze instellingen zijn de parels van de stad en zouden juist gekoesterd moeten worden."

Annet Gelink:
"Vergelijk het maar met Harvard, daar wil ook iedereen studeren. Het is extra schandalig al je bedenkt dat de Rijksakademie grote moeite heeft gedaan om een gedeelte van de uitgaven te privatiseren. Het is absoluut niet waar dat hier lukraak geld uitgegeven wordt."
_______________________________________________________________

21 juni 2011

De petitie gaat door!


Al meer dan 5100 mensen hebben de petitie ondertekend. De laatste bijdrage komt van Edo Dijksterhuis (directeur Art Amsterdam):

"The Rijksakademie is a unique institution of international standing. It is the Olympus in the field of not only Dutch but also international visual arts. To pull the plug on this center of excellence wouldthrough The Netherlands back to a state of mediocrity and blendness.

Maar het is belangrijk dat we blijvend de steun in kaart brengen. Dus blijf het doorsturen!

Link naar petitie
_______________________________________________________________

20 juni 2011

Petitie aanbieden aan commissie


Vandaag biedt directeur Els van Odijk de ruim 4700 handtekeningen en 320 statements aan die zijn binnengekomen via change.org aan de Vaste Kamercommissie OCW. Ook krijgt Els van Odijk 10 minuten spreektijd voor de commissie.

Vanaf 12.30 uur start de hoorzitting over het voorgenomen beleid van de staatssecretaris. Dit is live te volgen via de site van de Tweede Kamer
_______________________________________________________________

Teken de petitie

Topinstituut Rijksakademie van beeldende kunsten dreigt per 2013 na 143 jaar te worden opgeheven door drastische bezuinigingen van de Nederlandse overheid.

De Rijksakademie is uniek door haar rijke geschiedenis, de Prix de Rome en de Rijkscollecties, waarmee het instituut een wezenlijk onderdeel vormt van het Nederlands cultureel erfgoed. Het internationaal geprezen residency programma geeft toptalent de kans te excelleren en zet de Nederlandse beeldende kunst internationaal op de kaart.

Steun ons de toekomst van de Rijksakademie veilig te stellen.

Teken de petitie en laat een persoonlijke boodschap achter.

Stuur de petitie door naar uw netwerk of plaats het op uw website. Elke stem telt.


Teken de petitie

Op 20 juni wordt de petitie aangeboden aan de Vaste Kamercommissie OCW door directeur Els van Odijk
_______________________________________________________________

16 juni 2011

Quote uit artikel “Nederlandse kunst bloeit op Biënnale van Venetië”, NRC Handelsblad, Sandra Smallenburg

"Die enorme exposure (van Nederlandse en in Nederland wonende kunstenaars tijdens de Biënnale van Venetië) is te danken aan de unieke culturele infrastructuur die Nederland kent: een fijnmazig netwerk van fondsen, academies en postacademische instellingen, en van presentatieruimtes voor experimentele kunst. Dat juist die op vernieuwing en op de internationale markt gerichte instellingen zo hard worden aangepakt door staatssecretaris Halbe Zijlstra is wrang. Net nu de vruchten geplukt kunnen worden van een uniek door de staat gefinancierd stelsel, een systeem waar door andere landen met veel jaloezie naar gekeken wordt, wordt het vakkundig de nek omgedraaid. De gevolgen voor de Nederlandse kunstwereld zullen catastrofaal zijn. Er zullen geen kunstenaars uit heel de wereld meer naar Amsterdam treken om aan de Rijksakademie of De Ateliers te werken. Nederlandse galeriehouders zullen niet meer in die prachtige poel van talent kunnen vissen en zullen hun internationale concurrentiepositie verliezen. Kunstenaars krijgen geen kans meer om zich een aantal jaar op hun werk te concentreren en verliezen belangrijke plekken om dat werk te tonen. En wij, de kunstliefhebbers, krijgen die kunst niet meer te zien.
Wat dat betreft had Guus Beumer, die met zijn tentoonstelling in Venetië een ode aan de culturele infrastructuur wilde brengen, het paviljoen beter leeg kunnen laten. Dat had de lading beter gedekt."
_______________________________________________________________

15 juni 2011

Economen uiten vandaag in de Volkskrant felle kritek op plan Zijstra. Hoogleraar economie van kunst en cultuur Arjo Klamer:

"De overheid heeft ook een motiverende taak voor de kunstsector. Dit is disproportioneel. Hier is sprake van kapitaalvernietiging. Het opheffen van de Rijksakademie, daar krijgen we nog enorme spijt van. De experimentele kunst wordt aan zijn lot overgelaten."

Harmen Bockma, 'Economen uiten felle kritiek op plan Zijlstra', de Volkskrant, 15 juni
_________________________________________________________________________

13 juni 2011

Rijksakademie directeur Els van Odijk reageert op nieuw cultuurbeleid

Vrijdag is de nieuwe visie van het kabinet op het cultuurbeleid bekend gemaakt. Het rijk stopt met de financiering van post-academische instellingen. Het zal enkel nog de komende vier jaar de verdere ontwikkeling van 50 beeldende kunstenaars die zich hebben bewezen als toptalent financieren. Deze 50 plekken kunnen over meerdere instellingen verdeeld zijn. Op welke manier wordt niet duidelijk.
De Prix de Rome, al vanaf 1870 onder de organisatie van de Rijksakademie, zal worden ondergebracht bij een nieuw fonds voor beeldende kunst en erfgoed.

Reacties van Els van Odijk, directeur van de Rijksakademie van beeldende kunsten op het voorgestelde cultuurbeleid:

“Als het aan de heer Zijlstra ligt, gaat er een streep door de Rijksakademie. De Rijksakademie is een onontkoombaar internationaal topinstituut. Het heeft een reputatie tot ver over de grenzen. Kunstenaars afkomstig van de Rijksakademie zijn prominent aanwezig in Nederlandse en internationale collecties, galerieën en musea en tonen hun werk op internationale platforms van het hoogste niveau zoals de Biënnale van Venetië. Dat is recent opnieuw bevestigd in een evaluatierapport door Andersson Elffers Felix in opdracht van het Ministerie van OCW en door een internationale visitatiecommissie. Dat rapport wordt blijkbaar gewoon in de prullenbak gegooid.“

“Zijlstra ontkent zijn eigen inspiratoren. Thorbecke heeft in de Kamer gezegd dat het Rijksmuseum en de Rijksakademie staatsverantwoordelijkheid zijn. Thorbecke heeft dat gezegd omdat op dat moment topkunstenaars uit Nederland naar het buitenland trokken. Dat zal opnieuw de consequentie zijn als je dit soort plekken met zo’n gemak wegschuift en de jarenlange geschiedenis en ongekende internationale reputatie ontkent. De Rijksakademie is opgericht om toptalent in Nederland te behouden en uit het buitenland aan te trekken”.

“Een dag voor ontvangst van de brief, reikte de staatssecretaris de Prix de Rome uit. De Rijksakademie is vanaf 1870 verantwoordelijk voor de Prix de Rome. De prijs is altijd uitgereikt door de staatssecretaris of de minister van Cultuur. Wij werden gecomplimenteerd door de staatssecretaris, met name voor het opgerichte mecenaat rondom de Prix de Rome. Kunt u zich voorstellen wat het mecenaat in Nederland denkt als de staatssecretaris de dag erna zegt: 'Die Prix gaat maar ergens anders heen'. “

“Ruim 20% van ons exploitatiebudget komt uit nationale en internationale fondsenwerving en sponsoring. Veelal meerjarige contracten. Vanzelfsprekend kunnen wij er alles aan doen om dit te verhogen. Maar niet met dit soort berichten.

“Een Nederlandse overheid die in staat is een instituut met een dergelijke internationale reputatie stomweg weg te strepen, behandelt het mecenaat volstrekt niet serieus. Wat moet ik zeggen tegen onze partners waar we langjarige overeenkomsten mee zijn aangegaan? 'Ik weet niet of wij nog bestaan, want de Nederlandse overheid zet er na meer dan 140 jaar een streep door?' Probeer nu nog maar nieuwe contracten af te sluiten.”

“Ik zou ondernemerschap bij kunstenaars en kunstinstellingen zeker niet onderschatten, er gebeurt veel meer dan men zich bewust is. Er is een jaar geleden een geweldige veiling bij Sotheby's geweest van werk van Rijksakademie kunstenaars, onze alumni in het buitenland en onze advisors. De veiling heeft een miljoen euro opgebracht. Dat werk is allemaal gegeven door de kunstenaars, dus die betrokkenheid is er op meerdere manieren. Maar let wel: toptalent hoort eerst gekoesterd te worden en niet onmiddellijk op de markt gegooid te worden.”

“De Rijksakademie werkt niet met studenten, maar met jonge kunstenaars die werk maken op zo'n niveau dat het grootste deel na de residency doorstroomt naar de internationale top. We hebben het niet primair over ondernemers. Ondernemen komt pas op het moment dat je de kans hebt gekregen werk op hoog niveau te maken, werk dat er toe doet in relatie tot de samenleving en de geschiedenis. Als we daar op voorhand allemaal marktmechanismen opzetten, dan creëren wij middelmaat. Zonder goede kunst is er geen markt.”

De Rijksakademie van beeldende kunsten
In 1870 opgericht door Koning Willem III heeft de Rijksakademie een lange traditie in het ontwikkelen van talent. Anno 2011 staat de Rijksakademie internationaal royaal op de kaart. Het aantrekken en verder ontwikkelen van toptalent, de internationale reputatie, de publieke zichtbaarheid en het cultureel ondernemerschap worden op individueel en institutioneel niveau uitgedragen en herkend. De Collecties, de Prix de Rome en de gemeenschap van kunstenaars verbinden heden en verleden. Iedere nieuwe generatie kunstenaars staat op de schouders van haar voorgangers en schrijft de geschiedenis van morgen. De bijzondere monumentale huisvesting in de voormalige Kavallerie-Kazerne aan de Sarphatistraat in Amsterdam sluit hier naadloos op aan.
_________________________________________________________________________

11 juni 2011

Zatermiddag 11 juni werd Rijksakademie directeur Els van Odijk geïnterviewd in OPIUM, het kunst- en cultuurprogramma van de AVRO op radio 1.

Terugluisteren kan via de website van Opium.

_________________________________________________________________________

10 juni 2011

Reactie op nieuwe cultuurbeleid

De nieuwe visie van het kabinet op het cultuurbeleid is vrijdagmiddag om 15.00 uur bekend geworden.

In de brief wordt de naam van de Rijksakademie niet specifiek genoemd. Wel staat erin dat het rijk stopt met de financiering van postacademische instellingen. Het rijk zal enkel nog de komende vier jaar de verdere ontwikkeling van 50 beeldende kunstenaars die zich hebben bewezen als toptalent financieren. Deze 50 plekken kunnen over meerdere instellingen verdeeld zijn. Op welke manier wordt niet duidelijk.

Dat de Rijksakademie - in 1870 bij wet opgericht - als oudste Nederlandse instelling gericht op de ontwikkeling van toptalent met een wereldwijde reputatie niet bij naam wordt genoemd is verbijsterend.

In het besluit van de staatssecretaris is geen ruimte meer voor excellentie en voorzien wij dat Nederlandse en buitenlandse musea, galerieën en verzamelingen over een aantal jaren niet meer bevolkt worden door Nederlands toptalent.

Wij zijn ons bewust van onze verantwoordelijkheid naar de geschiedenis en toekomst van het Nederlandse cultuurgoed, naar de kunstenaars, de kunstwereld en onze begunstigers. En wij zullen alles doen wat in ons vermogen ligt om het tij te keren.

_________________________________________________________________________

10 juni 2011

Brief aan de heer Zijlstra en de Tweede Kamer

Bijgaande brief (pdf) is vandaag gestuurd naar de heer Zijlstra en de leden van de Tweede Kamer, ondertekend door de besturen, directies en vertegenwoordigers van:

De Zaak Nu — namens de presentatie-instellingen
SKOR | Stichting Kunst en Openbare Ruimte
NIMk — Nederlands Instituut voor Mediakunst
De postacademische instellingen — de Ateliers, Rijksakademie en Jan van Ecyk Academie
Verzamelaar Martijn Sanders, mecenassen Maurice van Vaalen, en Rob Defares
Actiegroep kunstenaars ‘Schuilen in het Rijks’
_________________________________________________________________________